lsusb
Ubuntu linux дээр компьютерт залгагдсан USB төхөөрөмжийг харах
1. Терминалаа нээгээд дараах командыг өгнө.
lsusb
lsusb
Ubuntu linux дээр CD-ROM -оос .iso файл үүсгэх
1. Терминалаа нээгээд дараах командыг өгнө.
sudo umount /dev/cdrom
dd if=/dev/cdrom of=file.iso bs=1024
sudo umount /dev/cdrom
dd if=/dev/cdrom of=file.iso bs=1024
Ubuntu linux дээр Телефон утасыг ашиглан интернетэд холбогдох /DialUp/
1. Терминалаа нээгээд дараах командыг өгнө. /configure dialup /
sudo pppconfig
2. Интернетэд холбогдох /нэр, нууц үг/
sudo pon провайдерын_нэр
3. Холболтоо салгах
sudo poff
sudo pppconfig
2. Интернетэд холбогдох /нэр, нууц үг/
sudo pon провайдерын_нэр
3. Холболтоо салгах
sudo poff
Ubuntu linux дээр Image (ISO) файлыг mount/unmount хийх
1. Терминалаа нээгээд дараах командыг өгнө.
Mount .iso
sudo mkdir /media/iso
sudo modprobe loop
sudo mount file.iso /media/iso/ -t iso9660 -o loop
2. Терминалаа нээгээд дараах командыг өгнө.
UnMount .iso
sudo umount /media/iso/
Mount .iso
sudo mkdir /media/iso
sudo modprobe loop
sudo mount file.iso /media/iso/ -t iso9660 -o loop
2. Терминалаа нээгээд дараах командыг өгнө.
UnMount .iso
sudo umount /media/iso/
Ubuntu linux дээр Folder дахь файлуудыг Image .iso файл болгох
1. Терминалаа нээгээд дараах командыг өгнө.
mkisofs -o file.iso /location_of_folder/
mkisofs -o file.iso /location_of_folder/
Ubuntu linux дээр DSL модем ашиглан интернетэд холбогдох
1. Терминалаа нээгээд дараах командыг өгнө.
sudo pppoeconf
2. Интернетэд холбогдох /нэр, нууц үг/
sudo pppoeconf
2. Интернетэд холбогдох /нэр, нууц үг/
Ubutu linux дээр суулгасан програм /пакежуудыг/ zip файл болгон хуулж авах
Сайн уу Залуусаа....
Надад анх Үбүнтү линукс суулгаж судлаж байхад ийм асуудал тулгарсан юм. Тэр нь юу вэ гэхээр
надад гэрт интернет байхгүй болохоор янз бүрийн програм суулгах системээ update хийхэд хүндрэлтэй байсан юм. Тэгэхээр нь би ажлын компьютер дээрээ үбүнтү виртуалаар суулгаад тэрэндээ өөрийн хэрэгтэй програмаа суулгаад update хийж нэг ёсондоо үбүнтүд зориулсан install program бэлдсэн юм. Тэрийг яаж хийх талаар дурдая...
Accessories → Terminal
sudo tar zcvf apt.tgz /etc/apt/ /var/lib/apt/ /var/cache/apt/
3. sudo tar zxvf apt.tgz -C /
4. Дээрх тушаалын дараа Таны Home директор дотор apt.tgz нэртэй zip файл үүссэн байх болно. /За ингээд zip файлаа flash-ндаа хийгээд зөөгөөд суулгаад байж дээ. :)/
Надад анх Үбүнтү линукс суулгаж судлаж байхад ийм асуудал тулгарсан юм. Тэр нь юу вэ гэхээр
надад гэрт интернет байхгүй болохоор янз бүрийн програм суулгах системээ update хийхэд хүндрэлтэй байсан юм. Тэгэхээр нь би ажлын компьютер дээрээ үбүнтү виртуалаар суулгаад тэрэндээ өөрийн хэрэгтэй програмаа суулгаад update хийж нэг ёсондоо үбүнтүд зориулсан install program бэлдсэн юм. Тэрийг яаж хийх талаар дурдая...
Accessories → Terminal
sudo tar zcvf apt.tgz /etc/apt/ /var/lib/apt/ /var/cache/apt/
3. sudo tar zxvf apt.tgz -C /
4. Дээрх тушаалын дараа Таны Home директор дотор apt.tgz нэртэй zip файл үүссэн байх болно. /За ингээд zip файлаа flash-ндаа хийгээд зөөгөөд суулгаад байж дээ. :)/
Ubuntu linux дээр олон Package-уудыг зэрэг суулгах
Зарим үед пакажуудыг нэг нэгээр нь суулгах залуутай байдаг байсхийгээд пасворд нэхээд хэцүү байдаг. Энүүнээс салах нэг арга нь суулгах гэсэн бүх пакежуудаа нэг фолдерт хийгээд фолдер байрлах замыг нь зааж өгч суулгах явдал юм.
Үүний тулд пакеж байрлах замын ард *.deb гэж бичиж бүх debian файлыг суулгаж болно.
Жишээ нь. AptOnCd командаар цуглуулсан пакежуудаа суулгах
Accessories → Terminal
sudo chmod a+w -R /var/cache/apt/archives/*.deb
Үүний тулд пакеж байрлах замын ард *.deb гэж бичиж бүх debian файлыг суулгаж болно.
Жишээ нь. AptOnCd командаар цуглуулсан пакежуудаа суулгах
Accessories → Terminal
sudo chmod a+w -R /var/cache/apt/archives/*.deb
Ubuntu linux дээр Монгол хэлний гарын драйвер суулгах
1. Start->System->Preferences->Keyboard
2. Layouts табанд шилжинэ.
3. Add товчин дээр дарна.
4. Country – Mongolia тэгээд add дарж Монгол хэл суулгана.
Гараас үсгийн хэл өөрчлөх
1. Start->System->Preferences->Keyboard-> Layout
2. Key(s) to change layout дарж гараас ямар товч дарахөд үсгийн хэл өөрчлөгдөхийг тохируулна.
3. Close
2. Layouts табанд шилжинэ.
3. Add товчин дээр дарна.
4. Country – Mongolia тэгээд add дарж Монгол хэл суулгана.
Гараас үсгийн хэл өөрчлөх
1. Start->System->Preferences->Keyboard-> Layout
2. Key(s) to change layout дарж гараас ямар товч дарахөд үсгийн хэл өөрчлөгдөхийг тохируулна.
3. Close
Ubuntu DVD ашиглан нэмэлт програмуудыг суулгах
1. DVD-гээ DVD-Rom луугаа хийнэ
2. Start-> System->Administration->Software Sources
3. Ubuntu software tab -аас Installable from CD-ROM/DVD доторх чагтыг хийнэ.
4. Start-> System->Administration->Synaptic Package Manager
5. File-> Add downloadcd packages [CD-ROM – оо зааж өгнө]
6. Суулгахыг хүссэн програм дээрээ хулганы заагчийг аваачин Mark for Installiotion дарж тэмдэглэнэ.
7. Эцэст нь Apply дарж програмаа суулгана.
2. Start-> System->Administration->Software Sources
3. Ubuntu software tab -аас Installable from CD-ROM/DVD доторх чагтыг хийнэ.
4. Start-> System->Administration->Synaptic Package Manager
5. File-> Add downloadcd packages [CD-ROM – оо зааж өгнө]
6. Суулгахыг хүссэн програм дээрээ хулганы заагчийг аваачин Mark for Installiotion дарж тэмдэглэнэ.
7. Эцэст нь Apply дарж програмаа суулгана.
Хэрхэн offline ubuntu-д програм татах вэ?
Ubuntu хэрэглэгчдэд тулгардаг том асуудлуудын нэг бол сүлжээгүй, нэтгүй буюу offline тооцоолуур дээр програм нэмж суулгах явдал байдаг билээ.
Мэдээж online үед
# apt-get install [PACKAGE NAME]
Харин гол асуудал болох offline үед яах вэ?
1. Мэдээж та online тооцоолуур дээр програмаа татаж авах болно. Ингэхийн тулд
$ apt-get -d install [PACKAGE NAME]
2. Энэ үед таны татаж байгаа програм /var/cache/apt/archives/ хавтас дотор .deb өргөтгөлтэйгээр хадаглагдах (татагдах) болно.
3. Дараагийн алхам ойлгомжтой байх. Мэдээж тэ татагдсан хавтасруу ороод, татсан .deb файлаа олоод, ямар нэгэн зөөврийн диск дээр (хуруу диск (flash), пял диск (CD, DVD, HDDVND or BRD)) хуулаад offline тооцоолуур дээрээ суулгана.
4. Суулгахдаа
# dpkg -i [DIR/FILE.deb]
Мэдээж online үед
# apt-get install [PACKAGE NAME]
Харин гол асуудал болох offline үед яах вэ?
1. Мэдээж та online тооцоолуур дээр програмаа татаж авах болно. Ингэхийн тулд
$ apt-get -d install [PACKAGE NAME]
2. Энэ үед таны татаж байгаа програм /var/cache/apt/archives/ хавтас дотор .deb өргөтгөлтэйгээр хадаглагдах (татагдах) болно.
3. Дараагийн алхам ойлгомжтой байх. Мэдээж тэ татагдсан хавтасруу ороод, татсан .deb файлаа олоод, ямар нэгэн зөөврийн диск дээр (хуруу диск (flash), пял диск (CD, DVD, HDDVND or BRD)) хуулаад offline тооцоолуур дээрээ суулгана.
4. Суулгахдаа
# dpkg -i [DIR/FILE.deb]
Хэрхэн offline ubuntu-д програм татах вэ?
Ubuntu хэрэглэгчдэд тулгардаг том асуудлуудын нэг бол сүлжээгүй, нэтгүй буюу offline тооцоолуур дээр програм нэмж суулгах явдал байдаг билээ.
Мэдээж online үед
# apt-get install [PACKAGE NAME]
Харин гол асуудал болох offline үед яах вэ?
1. Мэдээж та online тооцоолуур дээр програмаа татаж авах болно. Ингэхийн тулд
$ apt-get -d install [PACKAGE NAME]
2. Энэ үед таны татаж байгаа програм /var/cache/apt/archives/ хавтас дотор .deb өргөтгөлтэйгээр хадаглагдах (татагдах) болно.
3. Дараагийн алхам ойлгомжтой байх. Мэдээж тэ татагдсан хавтасруу ороод, татсан .deb файлаа олоод, ямар нэгэн зөөврийн диск дээр (хуруу диск (flash), пял диск (CD, DVD, HDDVND or BRD)) хуулаад offline тооцоолуур дээрээ суулгана.
4. Суулгахдаа
# dpkg -i [DIR/FILE.deb]
Мэдээж online үед
# apt-get install [PACKAGE NAME]
Харин гол асуудал болох offline үед яах вэ?
1. Мэдээж та online тооцоолуур дээр програмаа татаж авах болно. Ингэхийн тулд
$ apt-get -d install [PACKAGE NAME]
2. Энэ үед таны татаж байгаа програм /var/cache/apt/archives/ хавтас дотор .deb өргөтгөлтэйгээр хадаглагдах (татагдах) болно.
3. Дараагийн алхам ойлгомжтой байх. Мэдээж тэ татагдсан хавтасруу ороод, татсан .deb файлаа олоод, ямар нэгэн зөөврийн диск дээр (хуруу диск (flash), пял диск (CD, DVD, HDDVND or BRD)) хуулаад offline тооцоолуур дээрээ суулгана.
4. Суулгахдаа
# dpkg -i [DIR/FILE.deb]
Linux файл систем
• / – Root directory for the entire hierarchy
• /bin/ — run the program files user
• /boot/ — static files for booting the system
• /dev/ — device files
• /etc/ — System-specific configuration files
• /home/ — home directories of users
• /lib/ — shared libraries and kernel modules
• /media/ — mount point for removable devices
• /mnt/ — mount point for temporary file systems
• /opt/ — additional software packages
• /sbin/ — run the system files
• /srv/ — data services for systems
• /tmp/ — Temporary Files
• /usr/ — custom tools and applications
• /var/ — modify the file (variables)
• /root/ — root user home folder
• /proc/ — kernel virtual file system documents, the status of processes in the form of text files
• /bin/ — run the program files user
• /boot/ — static files for booting the system
• /dev/ — device files
• /etc/ — System-specific configuration files
• /home/ — home directories of users
• /lib/ — shared libraries and kernel modules
• /media/ — mount point for removable devices
• /mnt/ — mount point for temporary file systems
• /opt/ — additional software packages
• /sbin/ — run the system files
• /srv/ — data services for systems
• /tmp/ — Temporary Files
• /usr/ — custom tools and applications
• /var/ — modify the file (variables)
• /root/ — root user home folder
• /proc/ — kernel virtual file system documents, the status of processes in the form of text files
Linux terminal commands
pwd - Энэ command нь танийг аль директорт байгааг харуулана.
Жишээ нь: pwd [enter] дарахад танийг аль директорт байгааг харуулана.
ls –[options] (list) - Идэвхитэй байгаа директорын доторхийг харна.
options:
a уг директорт байгаа бүх файлийг харна.
t уг директорт байгаа хамгийн сүүлд өөрчилсөн файлийг харна.
u уг директорт байгаа файлуудаас хамгийн сүүлд хэзээ харсаныг харуулана.
l file-ийг бүтэн үзүүлэлтээр харна.
Жишээ нь: ls –a [enter] дарна. Ингэхэд shell- дээр тухайн директорт байгаа бүх файл гарна.
drwxy - x-y 3 root root 4096 date hello
d= Файлын хөл ямар төрлийн файл болохыг энэ зааж өгнө.
d – ийн оронд ердийн(-) файл гэсэн үг
L- байвал нийтийн файл
rwx-x –y Хандах эрхийг зааж өгнө.
-x-= home loop -д хандах эрх нь группээр байна.
r -= Хэрэглэгч унших эрхтэй.
w-= Хэрэглэгч өөрчилөлт хийх эрхтэй
x-= Хэрэглэгч файлаа өөрчилөх эрхтэй
Файлд хандах эрхийг өөрчлөх
chmod-=хандах эрхийг өөрчлөнө.
q+w- = бичэх эрхийг нэмэж өгөх
ф-x- = хасах эрхийг өгөх
4096 - = Файлын хэмжээ юм.
date- =Он сар өдөр юм.
cd (cha nge director)
Директор хооронд шилжүүлдэг command.
Жишээ нь: cd .. [enter] дарахад тухайн директорийн Parent директор луу
шилжинэ.Харин cd [enter] дарахад тухайн директорийн Child
директор луу шилжинэ.
dir тухайн хавтсан дахь файл, хавтаснуудын жагсаал харуулна. dir --help тушаалаар нэмэлт option-уудыг харж болно.
mkdir (makedirector) Энэ command нь шинээр folder
үүсгэнэ.
Жишээ нь: mkdir [enter] дарахад тухайн идэвхтэй байгаа
директорт myfolder гэсэн folder үүснэ.
rmdir (removedirector) Энэ command нь folder ycтгадаг.
Жишээ нь: rmdir [enter] дарахад тухайн идэвхтэй байгаа
директорт
myfolder гэсэн folder-ийг устгана.
find Энэ command нь folder болон file –ийг хайна.
Жишээ нь: find conio.h [enter] дарахад тухайн директороос child директороос
хайна.
man Name –д бичигдсэн command-ийн тайлбарыг гаргана.
Жишээ нь: man ls [enter] дарахад ls command-ийн тайлбарыг гаргана.
vi Энэ command нь бөгөөд text file үүсгэн, мөн file нээнэ.
Жишээ нь: vi bat.txt [enter] дарахад тухайн идэвхитэй байгаа директорт
bat.txt нэртэй text файл үүсгэнэ. Энэ editor дотроо олон command-уудтай
бөгөөд ESС +a [enter] дарахад тухайн file дээр ажиллаж болох бөгөөд мөн
ESС+shift+; [enter] дарахад тухайн нээсэн file идэвхигүй болно. Ингэхэд нь
wq [enter] дарахад file-ийг хадгалаад гарна. Харин q [enter] дарахад
хадгалах уу? гэж асууна. q! [enter] дарахад шууд гарна.
gcc -[options] Энэ комманд нь source file-д compile хийнэ.
Options:
o энэ нь binary file үүсгэдэг.
Жишээ нь: gcc –o hello hello.c [enter] дарахад hello.c file-ийн hello гэсэн binary
file үүсгэдэг.
./ комманд нь compile хийсэн file-ийг ажиллуулана.
Жишээ нь: ./hello [enter] дарахад уг hello гэсэн file ажиллана.
who system-д ямар хэрэглэгч хандаж байгааг харуулана.
Жишээ нь: who [enter] дарна.
who am i та өөрийгөө ямар эрхээр орсныг харуулана.
Жишээ нь: who am i [enter] дарна.
where is Уг файлийг хаана байгааг заана.
Жишээ нь: whereis conio.h [enter] дарахад conio.h энэ файлийг хаана байгааг
заана.
adduser Шинэ хэрэглэгч нэмж оруулана.
Жишээ нь: adduser bat [enter] дарахад bat гэсэн хэрэглэгч үүсэнэ.
passwd (password) Хэрэглэгчидэд түлхүүр үг оруулана.
Жишээ нь: passwd bat [enter] дарахад password oруул гэсэн үг гарч ирэх
бөгөөд хоёр удаа оруулаад bat нэртэй хэрэглэгчид password орно.
ln -[options] filename нэртэй file-д link хийнэ.
options:
-s soft link хийнэ. Энэ link нь линклэсэн file-ийн зөвхөн нэрийг авсан
байх бөгөөд доторх мэдээлэл нь нэг байна. Link хийлгүүлсэн file-ийг
устгавал дагаад устана. Харин options-ийг хоосон орхиод бичвэл hard link
болох бөгөөд ялгаа нь Link хийлгүүлсэн file-ийг устгавал дагаж устахгүй.
Жишээ нь: ln –s bat.txt [enter] дарахад тухайн директорт bat.txt гэсэн (өнгө нь өөр) файл үүсэнэ.
rm энэ command нь file –ийг устгана.
Жишээ нь: rm bat.txt [enter] дарахад bat.txt file-ийг устгана.Директор устгах.
Шелл ашиглаж хоосон директор устгахдаа rmdir гэсэн команд ашиглана.
Хэрвээ хоосон биш бол rm –rf команд ашгилна.
Директор хооронд шилжүүлдэг команд
Жишээ нь: cd .. [enter] дарахад тухайн директорийн Parent директор луу
шилжинэ.Харин cd [enter] дарахад тухайн директорийн Child
директор луу шилжинэ.
rmdir Энэ command нь folder ycтгадаг.
Жишээ нь: rmdir [enter] дарахад тухайн идэвхтэй байгаа
директорт myfolder гэсэн folder-ийг устгана.
find Энэ command нь folder болон file –ийг хайна.
Жишээ нь: find conio.h [enter] дарахад тухайн директороос child директороос
хайна.
man Name –д бичигдсэн командын тайлбарыг гаргана.
Жишээ нь: man ls [enter] дарахад ls командын тайлбарыг гаргана.
vi Энэ command нь texteditor бөгөөд текст файл үүсгэн, мөн файл нээнэ.
Жишээ нь: vi bat.txt [enter] дарахад тухайн идэвхтэй байгаа директорт bat.txt
нэртэй text файл үүсгэнэ. Энэ editor дотроо олон command-уудтай бөгөөд
ESC +a [enter] дарахад тухайн file дээр ажиллаж болох бөгөөд мөн ESC
shift+; [enter] дарахад тухайн нээсэн файл идэвхгүй болно. Ингэхэд нь wq
[enter] дарахад file-ийг хадгалаад гарна. Харин q [enter] дарахад хадгалах
уу? гэж асууна. q! [enter] дарахад шууд гарна.
gcc -[options] Энэ command нь source file-д compile хийнэ.
Options: o энэ нь binary file үүсгэдэг.
Жишээ нь: gcc –o hello.c [enter] дарахад hello.c file-ийн hello гэсэн binary file
үүсгэдэг.
passwd Хэрэглэгчидэд түлхүүр үг оруулана.
Жишээ нь: passwd bat [enter] дарахад password oруул гэсэн үг гарч ирэх
бөгөөд хоёр удаа оруулаад bat нэртэй хэрэглэгчид password орно.
cal2 = гэвэл 2-р сарыг харуулна.
cal3 = гэвэл 3-р сарыг харуулна.
cal4 = гэвэл 4-р сарыг харуулна.
cal5 = гэвэл 5-р сарыг харуулна.
cal12 = гэвэл 12-р сарыг харуулна.
2007 = гэвэл 2007 оны сарууд дэлгэцээр хурдан гүйгээд
kill system-д ажиллаж байгаа процессийг зогсооно.
Жишээ нь: kill tcsh [enter] дарахад tcsh shell-ийг зогсооно.
Subscribe to:
Posts (Atom)